
** محصولات باغی:
میزان تولید محصولات باغی در سال 84 معادل 14 میلیون و 86 هزار تن از سطحی معادل 2 میلیون و 596 هزار و 50 هکتار بود که این رقم در سال 85 به 15/5 میلیون تن از سطحی معادل 2 میلیون و 672 هزار و 183 هکتار رسید . با اجرای برنامه ملی توسعه سطح زیر کشت و میزان تولید محصولات باغبانی در سال ،86 سطح باغ های کشور 112 هزار و 459 هکتار نسبت به سال 85 افزایش یافت و میزان تولید محصولات نیز به رقم 16/5 میلیون تن رسید. از محل صادرات بخشی از این محصولات در سال گذشته، بیش از 1/3 میلیارد دلار ارزی نصیب کشور شد که رشد دو برابری را نسبت به سال ، 83 نشان داد .
** محصولات زراعی
** گندم:
میزان تولید گندم درکشور در سال زراعی 83 - 84 معادل 14 میلیون و 307 هزار تن بود که این میزان در سال زراعی 84 - 85 با 2/4 درصد رشد به رقم 14 میلیون و 633 هزار تن و در سال زراعی 85 - 86 با 8/5 درصد رشد به 15/8 میلیون تن رسید. به این ترتیب برای نخستین بار در طول 50 سال گذشته، شرایط لازم برای ورود ایران به جمع 12 کشور عضو باشگاه صادرکننده گندم جهان فراهم شد. متاسفانه در سال جاری به دلیل خشکسالی کم سابقه، لطمه های سنگینی به بیش از چهار میلیون هکتار اراضی کشت گندم دیم کشور وارد شد و به همین سبب تولید گندم کاهش یافت.
** جو:
میزان تولید جو در کشور در سال زراعی 83 - 84 معادل 2 میلیون و 856 هزار تن بود که این میزان در سال زراعی 84 - 85 با 3/4 درصد رشد به رقم 2 میلیون و 956 هزار تن و در سال زراعی 85- 86 به سه میلیون و 850 هزار تن رسید که نمایانگر حدود 30 درصد رشد نسبت به سال قبل از آن است. وضعیت تولید جو در سال زراعی گذشته نیز تا حدودی شباهت به وضعیت تولید گندم داشت و خشکسالی گسترده، آسیب هایی به تولید جو در مزارع دیم وارد کرد و در مجموع تولید جو در کشور، نسبت به سال قبل حدود یک میلیون تن کاهش یافت.
** برنج:
میزان تولید شلتوک برنج در سال زراعی 83 - 84 معادل 2 میلیون و 736 هزار تن بود که در سال زراعی 84 - 85 با 4/5 درصد کاهش به رقم 2 میلیون و 612 هزار تن رسید ، اما در سال زراعی 85 - 86 با حدود 30 درصد افزایش به سه میلیون و 386 هزار تن رسید و در سال جاری نیز باوجود خشکسالی و کاهش 50 هزار هکتاری سطح زیر کشت، میزان تولید در همان سطح سال قبل به ثبت رسید. در این خصوص، یادآوری این نکته ضروری است که وسعت خشکسالی در استان های شمالی کشور در سال زراعی گذشته به اندازه ای بود که حتی بسیاری از تولیدکنندگان برنج منطقه کاهش 50 درصدی کشت را پیش بینی می کردند، اما با لطف خداوند و با اجرای یکسری برنامه های علمی و فنی ضربتی، شالیزارهای منطقه از بحران نجات پیدا کردند.
** ذرت دانه ای:
میزان تولید ذرت دانه ای در سال زراعی 83 - 84 معادل یک میلیون و 995 هزار تن بود که در سال زراعی 84 - 85 با 8/5 درصد رشد به رقم 2 میلیون و 166 هزار تن رسید و این رقم در سال جاری با وجود خشکسالی و 60 هزار هکتار کاهش سطح زیر کشت ، تغییر چندانی نداشته است.
** دانه های روغنی:
میزان تولید دانه های روغنی در سال زراعی 83 - 84 حدود 550 هزار تن بود که در سال زراعی 84 - 85 با 11/6 درصد رشد به رقم 615 هزار تن و در سال زراعی 85 - 86 با اندکی کاهش به 611 هزار تن رسید. متاسفانه کشور در سال جاری با خشکسالی مواجه شد، اما با اقدام های انجام شده و اصلاح راهبرد مرتبط با تولید دانه های روغنی ، پیش بینی می شود کشور در سال زراعی جاری با افزایش تولید قابل ملاحظه در این بخش مواجه شود.
** پنبه:
تولید برخی محصولات کشاورزی مانند پنبه در کشور دارای معضلات دیرینه ای است. سطح زیرکشت این گونه محصولات در سال های قبل از دولت نهم نیز در یک مسیر سراشیبی قرار گرفته بود که شاید مهمترین دلیل آن، مقرون به صرفه نبودن تولید آن در کشور به دلیل مسایل مختلف از جمله پایین بودن نرخ خرید تضمینی و اعمال فشار صاحبان صنایع نساجی برای واردات پنبه ارزان بود. با این وجود در طول سه سال گذشته ( (84 - 86 برخی اقدام های زیربنایی برای نجات محصولاتی از این دست ، از بحران انجام گرفت تا جایی که سطح زیرکشت پنبه از 110 هزار و 500 هکتار در سال 85 به 121 هزار و 140 هکتار در سال 86 و 124 هزار و 547 هکتار در سال جاری افزایش پیدا کرد.
** تولید انواع سبزی :
میزان تولید انواع سبزی در سال زراعی 83 - 84 حدود 14 میلیون تن بود که این میزان در سال زراعی 85 - 86 نیز با وجود خشکسالی های وسیع، از مرز 15/7 میلیون تن گذشت. در سال زراعی 86 - 87 نیز با یک جهش بی سابقه 19 درصدی تولید انواع سبزی در کشور به بیش از 18/5 میلیون تن رسید.
** محصولات جالیزی:
میزان تولید محصولات جالیزی در سال زراعی 83 - 84 معادل 732 هزار تن بود که این میزان در سال زراعی 84 - 85 با 6/8 درصد کاهش به رقم 682 هزار تن رسید .اما در سال زراعی 85- 86 به رقم 808 هزار تن افزایش یافت و در سال زراعی 86 - 87 نیز به مرز یک میلیون تن رسیده است .
** گیاهان نباتی علوفه ای:
میزان تولید گیاهان نباتی علوفه ای در سال زراعی 83 - 84 حدود 14/5 میلیون تن بود که این میزان در سال زراعی 84 - 85 با 2/2 درصد رشد به رقم 14/8 میلیون تن و در سال زراعی 85 - 86 با تداوم رشد به 15/2 میلیون تن رسید و در سال زراعی 86 - 87 نیز با وجود خشکسالی های گسترده، میزان تولید این محصولات راهبردی کاهش پیدا نکرد.
** دام و طیور:
طبق آمار موجود ، تولید گوشت قرمز در کشور در سال 1383 به میزان 783 هزار تن، گوشت مرغ یک میلیون و 152 هزار تن، شیرخام شش میلیون و 720 هزار تن، تخم مرغ 655 هزار تن و تولید عسل 29 هزار تن بود ، اما ارقام یادشده در سال های 84 تا 86 با رشد قابل توجهی به ترتیب به رقم های 866 هزار تن ، یک میلیون و 468 هزار تن، هشت میلیون و 300 هزار تن، 694 هزار تن و 46 هزار تن رسید. پیش بینی می شود در سال 1387 با تداوم رشد فرآورده های پروتئینی دامی ، میزان تولید گوشت قرمز به 892 هزار تن، گوشت مرغ به یک میلیون و 507 هزار تن، شیر به هشت میلیون و 914 هزار تن، تخم مرغ به 758 هزار تن و عسل به 38 هزار تن برسد . نکته مهم این است که رشد تولید و مصرف فرآورده های پروتئینی دامی از شاخصه های مهم توسعه در هر کشور محسوب می شود و خوشبختانه ایران در این زمینه در طول سه سال گذشته عملکرد بسیار خوبی داشته است. میزان افزایش تولید این محصولات به اندازه ای بود که در سال گذشته بیش از 92 هزار تن گوشت مرغ از تولیدکنندگان خریداری و ذخیره سازی شد که بخش عمده ای از آن در نوروز 87 برای جلوگیری از افزایش غیر منطقی قیمت ها ، توزیع شد.
** شیلات و آبزیان:
تولید انواع فرآورده ها در حوزه شیلات و در زیر بخش های صید و آبزی پروری درکشور در سه سال گذشته از رشد مناسبی برخوردار بوده است . طوری که مجموع تولیدات شیلاتی از 522 هزار و 559 تن در سال 84 به 575 هزار و 560 تن در سال 85 و 630 هزار و 332 تن در سال گذشته افزایش یافت. با وجود بروز خشکسالی و کاهش شدید سطح آب در رودخانه ها و افت خروجی آب از چشمه ها و قنات ها ، تولید فرآورده های شیلاتی در سال جاری تا حدود زیادی در حد سال گذشته حفظ شده و پیش بینی می شود برای سال های آینده رشد قابل ملاحظه ای در این زمینه شاهد باشیم .
** جنگل ها و مراتع:
میانگین عملکرد طرح ملی صیانت از جنگل های شمال کشور در طول سه سال گذشته با 10 درصد رشد، به طور متوسط 770 هزار هکتار در سال بود . در حالی که این میزان در سه ساله 81 - 83 حدود 697 هزار هکتار به ثبت رسیده بود میانگین عملکرد طرح ملی صیانت و توسعه از جنگل های ناحیه زاگرس و جنوب نیز در طول سه ساله 81 - 83 حدود 191 هزار هکتار بود که در سه سال گذشته با بیش از پنج برابر افزایش به بیش از یک میلیون هکتار رسید. در این مدت اجرای طرح طوبی شامل احداث باغ ها در اراضی موات توسط مردم نیز بیش از 40 درصد افزایش یافته است.
منبع :خبرگزاری جمهوری اسلامی تاریخ : 13 بهمن 1387 شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات