یارانه- یکی از سیاست های دولت در حمایت از تولید کنندگان، اعطای یارانه است. بخش، کشاورزی نیز از این قاعده مستثنی نیستبا توجه به ماهیت و وقوع ریسک در این بخش،نحوه اعطای یارانه نیز توجه خاصی را می طلبد. بررسی ها نشان می دهد که اعطای یارانه به تولید بخش کشاورزی سهم اندکی از کل یارانه های بخش داشته و بهتر است دولت با هوشمندی و تدبیر و رعایت اولویت ها با افزایش سهم تولید از یارانه های اختصاص یافته حمایت خود را از تولید کشاورزی افزایش دهد. از میان یارانه های تولیدی کشاورزی، یارانه بیمه کشاورزی از نظر فنی و مدیریتی توجیه منطقی دارد، چرا که با بیمه از یک سو شاغل واقعی فعالیت کشاورزی از حمایت برخوردار شده و از سوی دیگر بیمه با بهبود شاخص های مدیریتی به افزایش بهره وری عوامل تولید کمک کرده و چرخه ای ایجاد می کند که اعطای یارانه باعث افزایش بهره وری و افزایش بهره وری اصولا نیاز بخش به حمایت دولت را کم رنگ می کند. بررسی نظام یارانه کالاها و خدمات کشورمان نشان می دهد که برخلاف بسیاری از کشورها، سهم عمده یارانه ها را یارانه مصرفی تشکیل می دهد. درحالی که در بخش کشاورزی پرداخت مستقیم دولت بابت یارانه کود شیمیایی در سال 1383 معادل 650 میلیارد ریال بوده، پرداخت یارانه خرید گندم 14049 میلیارد ریال بوده است. در دهه های اخیر نیز به برکت افزایش درآمدهای نفتی، یارانه غذا از رشد قابل ملاحظه ای برخوردار بوده و از 4/5 میلیارد ریال در سال 1352 به31901 میلیارد ریال در سال 1384 افزایش یافته که رشد سالانه ای معادل 32 درصد را نشان می دهد. اعطای یارانه بدون هیچ قید وبندی موجب بروز مشکلاتی نظیر افزایش هزینه های دولت، ناکارایی و فساد نظام توزیع و افزایش ضایعات می شود. بیشتر کشورهایی که پرداخت یارانه را به صورت فراگیر انجام می داده اند از دهه 1980 به دلایل مختلفی چون پرهزینه بودن یارانه فراگیر در اثر رشد جمعیت و افزایش قیمت مواد غذایی، ناکارایی نظام توزیع دولتی و اثرات منفی کنترل قیمت محصولات بر تولیدکنندگان محصولات یارانه ای اقدام به هدفمند نمودن یارانه ها کرده اند. یارانه تخصیص داده شده به بخش کشاورزی طبق قانون بودجه سال 1388 مبلغ 8550 میلیارد ریال به نهاده های کود شیمیایی، بذر، نهال، تراکتور، کمباین، بهینه سازی در مصرف سموم و دفع آفات نباتی و کود شیمیایی، تامین وجوه اداره شده جهت توسعه فعالیت های کشاورزی، توسعه خدمات بهداشتی درمانی دام های عشایری و روستایی، خوراک دام و اصلاح نژاد دام روستایی، واکسن دام، سموم و مواد ضد عفونی کننده، مواد بیولوژیک و خدمات هواپیمایی ویژه است. یارانه های تولیدی بخش طی سال های1384-1381روند افزایشی داشته ولی برای سال 1385 دچار کاهش شده است. ذکر این نکته ضروری است که پرداخت بخش عمده یارانه توسط سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان انجام می شود. این یارانه ها توسط سازمان حمایت به سازمان هایی مانند سازمان غله، سازمان تعاون روستایی، سازمان امور عشایر و... وزارتخانه های مختلفی مانند وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو، وزارت کشور، وزارت بازرگانی و... تحت عناوین مصرفی، تولیدی و خدماتی داده می شود که عمده آن یارانه برای مصرف کنندگان است. در عین حال دولت به صندوق بیمه و بانک کشاورزی نیز بخش دیگری از یارانه را پرداخت می نماید، لذا با توجه به اینکه همه اقلام یارانه توسط یک دستگاه پرداخت نمی شود، دستر سی به اطلاعات کامل و شفاف در مورد میزان ونحوه پرداخت با مشکل مواجه است. روند تغییرات یارانه تولیدی بخش کشاورزی در مقایسه با یارانه پرداختی برای مصرف کنندگان از سال 1381 تا 1383 در حال کاهش بوده است ولی از سال1383 تا سال 1385 فاصله به تدریج کاهش می یابد، به عبارت دیگر طی سال های اخیر یارانه پرداختی برای مصرف کنندگان دچار افزایش چشمگیری شده است و این در حالی است که یارانه تولیدی برای بخش کشاورزی(به رغم اهمیت بخش کشاورزی به عنوان زیر بنای توسعه کشور)باافزایش بسیار کندی همراه بوده است. اعطای یارانه از طریق پرداخت حق بیمه بخش کشاورزی برای پیشرفت و توسعه نیازمند حمایت دولت است و دولت برای جلوگیری از کاهش سرمایه گذاری و افزایش تولید در این بخش سیاست های مختلفی اعمال کرده است. که در این راستا برخی از مهم ترین سیاست ها عبارت است از:
اعطای یارانه به نهاده های تولید، اعطای یارانه به اعتبارات و تسهیلات بخش جهت امور جاری و سرمایه ای، تعیین قیمت های خرید تضمینی محصولات کشاورزی، اعمال محدودیت های تعرفه ای و غیرتعرفه ای بر واردات محصولات کشاورزی، پرداخت یارانه به صادر کنندگان محصولات کشاورزی، ارائه رایگان انواع خدمات توسعه ای و ترویجی، پرداخت غرامت به خسارت دیدگان از بلایای طبیعی، اختصاص یارانه به بیمه کشاورزی و انجام سرمایه گذاری های زیر بنایی مختلف برای توسعه روستایی. موارد مذکور بیانگر رشد چشمگیر یارانه بیمه کشاورزی از یارانه های تولیدی بخش در مقابل رشد منفی یا در واقع کاهش سهم سم و بذر است. بعد از حق بیمه سهم دولت سود تسهیلات کشاورزی بیشترین رشد را داشته است که می تواند بیانگر هدفمندی یارانه های تولیدی به سمت وسوی یارانه های مطمئنی باشد که کارایی عوامل تولید نیز به همراه آنها افزایش یابد. با توجه به اهمیت بیمه کشاورزی در مدیریت ریسک و تثبیت درآمد کشاورزان، تزریق یارانه به این مقوله از اهمیت بالایی برخوردار است و سهم زیادی از یارانه های بخش به بیمه کشاورزی در کشورهای توسعه یافته نشانگر این امر است. در کشورهای با گسترش مطلوب نظام بیمه، دولت یارانه هایی را به این بخش اختصاص داده است که این یارانه ها شامل درصدی از حق بیمه محاسبه شده و غرامت پرداختی توسط صندوق بیمه (درصورت عدم پوشش هزینه های اجرایی و غرامت های آنها توسط حق بیمه های دریافت شده) است. از آنجایی که این یارانه ها به عنوان منابع عمومی هستند و می تواند به هر صورتی هزینه شود باید اختصاص آن به بخش های مختلف هدفمند باشد تا علاوه بر بهره مندی مستقیم و غیرمستقیم اقشار مختلف و حمایت اصولی از بخش، از هدر رفتن منابع و سرمایه های ملی جلوگیری به عمل آمده و موجبات توسعه پایدار کشاورزی را فراهم سازد. با توجه به ماهیت ریسک پذیری بالای بخش کشاورزی، لزوم حمایت دولت از این بخش ضروری است.اعطای یارانه به بیمه کشاورزی به عنوان یکی از سیاست های اعمال شده از سوی دولت به منظور حمایت از تولید و تولید کننده باعث ایجاد نظام پایدار همراه با کارایی بخش خواهد بود. نگاهی اجمالی به حق بیمه های اخذ شده از کشاورز و حق بیمه سهم دولت در کنار هزینه های غرامت های پرداختی به علاوه هزینه های اجرایی در ربع قرن تلاش بیمه کشاورزی بیانگر رشد شتابان یارانه های دولت است که در آینده نیز رو به افزایش است، لذا لزوم هدفمند کردن این یارانه ها در قالب طرح گروه بندی محصولات احساس شده و علاوه بر کاهش بار مالی دولت موجب افزایش کارایی و تخصیص بهینه عوامل تولید خواهد شد. با ورود به عرصه جهانی، عضویت در سازمان تجارت جهانی و واقعی شدن قیمت ها در بازار رقابت جهانی، کشاورزی باید به گونه ای مدیریت شود که سود آور باشد و این ممکن نیست مگر با افزایش بهره وری عوامل تولید. بدین منظور باید سرمایه گذاری در این بخش با ضریب امنیتی بالا انجام گیرد که از راهکارهای این افزایش امنیت ایجاد رقابت با دیگر بخش ها یعنی صنعت و خدمات بوده، انگیزه و رغبت سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در تولید کشاورزی ایجاد شود تا این بخش از نظر سودآوری و ارزش افزوده با صنعت و خدمات وارد رقابت شود. ایجاد درآمد مطمئن و قابل قبول برای تولید کننده بخش کشاورزی به صورت راهبردی و اقتصادی کردن کشاورزی نیز می تواند ما را در نیل به این هدف یاری رساند. نظر به ناگزیر بودن ریسک در فعالیت های بخش کشاورزی این بخش که مانند کارخانه ای بدون سقف و حصار در معرض خطر قرار دارد، با نگاهی به موقعیت جغرافیایی ایران که روی کمربند خشکی و خشکسالی زمین، با ثلث بارندگی متوسط نسبت به میانگین جهانی و تبخیر و تعرق 3برابر متوسط جهانی، جایگاه یازدهم ایران در رتبه بندی کشورهای بلاخیز و رخداد 31 نوع از 40 نوع بلای طبیعی در کشورمان توجه به این نکته را ضروری می سازد که باید نگاه مسئولین به این بخش نگاهی ویژه باشد. بررسی تذکرات نمایندگان مجلس شورای اسلامی به مسئولین اجرایی بخش کشاورزی نشان می دهد اکثر این تذکرات برای خسارات از جمله خسارات ناشی از خشکسالی حوزه های انتخابیه مربوطه است. حال این سؤال مطرح می شود که در این شرایط اعطای یارانه چه وجهی دارد؟ در پاسخ باید گفت، این امر بدان معناست که سیاست های دولت در کوتاه مدت به دلیل پرهیز از تنش های سیاسی اجتماعی که مغایر با تدبیر کلان کشورداری است، نباید تغییر کند اما در افقمیان مدت و بلندمدت با متوجه کردن یارانه ها به سمت تولید و افزایش سهم یارانه هایی که با بهبود مدیریت، بهره وری واحدهای تولیدی را افزایش می دهند می توان دوری را ایجاد کرد که اعطای یارانه و افزایش بهره وری با هم افزایی یکدیگر را تقویت مضاعف کنند به نحوی که بتوان حمایت های دولتی را کمرنگ و در نقاط دیگر به کار برد. همچنین بیمه کشاورزی با ایجاد شروط ضمن عقد قرارداد خود با کشاورزان آنچنان که در اساسنامه آن به موضوع تشویق و تسویق کشاورزان به تولید بهتر، آنها را ترغیب به مدیریت هرچه بهتر واحد های تولیدی می کند تا جایی که درصورت عدم وقوع خسارت ناشی از عوامل طبیعی غیرقابل پیش بینی، واحد دچار افت درآمد نمی شود و این همان بهره وری عوامل تولید است. نویسنده : رامین امینی

منبع :همشهری آنلاین     تاریخ : 12  آبان   1388    شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات

ارومیه - خبرگزاری مهر: مدیرکل دفتر تامین، توزیع و تنظیم بازار وزارت بازرگانی گفت: برای مقابله با قیمت غیر واقعی و کاذب کالاها و در راستای اجرای بهینه طرح هدفمندسازی یارانه ها، ذخیره سازی 13 قلم کالای اساسی مدیریت می شود. به گزارش خبرنگار مهر در ارومیه، تیمور احسانی بعد از ظهر سه شنبه در جلسه توجیهی طرح هدفمند کردن یارانه ها که با حضور روسای اتاق های بازرگانی و مجامع امور صنفی و روسای اتحادیه های صنفی در اتاق بازرگانی ارومیه ترتیب یافت گفت: با توجه به احتمال بروز برخی مسائل به واسطه تغییر شرایط اقتصادی ناشی از اجرای طرح تحول اقتصادی، شورای طرح تحول اقتصادی به مدیریت ذخیره سازی 13 قلم از کالاهای اساسی مردم با کمک شورای استان ها و شورای شهرستان ها اقدام می کند. منبع : خبرگزاری مهر    تاریخ : 17   آذر   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

عکس: آکو سالمیرییس اتاق تهران: راهی جز مشارکت با صاحبان بازارهای بزرگ جهانی نداریم همایش تقدیر از 36 صادر کننده نمونه رتبه دوم کشور عصر روز شنبه در تهران برگزار شد. وزیر بازرگانی در این مراسم از ضرورت تدوین نظریه تجارت خارجی کشور سخن گفت و اینکه در فرآیند هدفمندسازی یارانه غفلت از رویکرد تئوریک به تولید، مصرف، واردات و صادرات موجب اختلال در اقتصاد کشور خواهد شد. منبع : روزنامه دنيای اقتصاد    تاریخ : 10   اسفند   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

در 30 سال گذشته یک رشد جهشی در روند اختصاص یارانه ها در حوزه بازرگانی دیده می شود به گونه ای که در صورت تداوم این روند، ظرف چند سال آینده تمامی بودجه کشور باید صرف یارانه ها شود. وزیر بازرگانی گفت: رویکرد سیستماتیک برای کنترل و نظارت هدفمند، باید ظرف 3 ماه آینده در سازمان حمایت شکل گیرد و بر این اساس بازرسین نیز باید نقش یک تحلیل گر سیستم را در بازار ایفا کنند. منبع : خبرگزاری کار ایران    تاریخ : 14   دی   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

رویکرد سیستماتیک برای کنترل و نظارت هدفمند، باید ظرف 3 ماه آینده در سازمان حمایت شکل بگیرد و بر این اساس بازرسان نیز باید نقش یک تحلیل گر سیستم را در بازار ایفا کنند. به گزارش موج، مهدی غضنفری وزیر بازرگانی گفت: دلایل و منافع اجرایی شدن طرح تحول اقتصادی باید برای همه افراد روشن باشد،وی که در همایش نقش بازرسی و نظارت بر کالا و خدمات در طرح تحول اقتصادی سخن می گفت، افزود: در 30 سال گذشته یک رشد جهشی در روند اختصاص یارانه ها در حوزه بازرگانی دیده می شود به گونه ای که در صورت تداوم این روند، ظرف چند سال آینده تمامی بودجه کشور باید صرف یارانه ها شود. منبع : خبر گزاري موج    تاریخ : 14   دی   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

این روز ها از پشت شیشه هزار چهره رسانه ملی شاهد تبلیغات متنوع برنج های وارداتی با نام های تجاری ایرانی هستیم و چه بسیارند ایرانیانی که از دلفریبی آنچه می بینند خنده بر لب نشانده و برنج کشور را به فراموشی می سپارند اما همین تبلیغات برای کشاورز تولیدکننده برنج مانند تیغی است که بر قلبش فرو می رود. به گزارش ایلنا، برنج های وارداتی بر سر کلاس درس و سینما حاضرند، روی اجاق گاز ها و سفره های افطار ایرانی تا سانتی متر ها قد می کشند و یاد برنج های معطر و خوش طعم ایرانی را از خاطرمان می برند، حال آنکه این تبلیغات که شاید به جرأت بتوان آن را در سطح دنیا بی سابقه دانست، نه پایه علمی دارد و نه پایه تحقیقاتی. منبع : خبرگزاری کار ایران    تاریخ : 10   شهریور   1388    شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات   

محمد اسدی مسئول نظام بهره برداری تعاونی تولید استان مازندران در گفت وگو با خبرنگار ایلنا با بیان اهمیت کاهش استفاده کود و سم در کشت گفت: مبارزه بیولوژیک از جمله برنامه های تعاونی تولید استان است تا به کشاورزان کمک کند میزان استفاده سموم را کاهش داده و به موقع و اندازه از آن استفاده کنند که تمامی این مراحل پس از گرفتن آزمون کود از زمین توسط کارشناسان تعاونی صورت می گیرد. وی همچنین از استفاده از زنبورهای خاصی به جای استفاده از سم برای زمین کشاورزان خبر داد و افزود: یکی از روش های مبارزه بیولژیک جایگزینی نوعی زنبور در زمین های کشاورزی است به نام تری گروما که به تازگی پرورش این نوع زنبورها توسط بخش خصوصی صورت گرفته و طبق قراردادی با دولت به طور یارانه ای به صورت رایگان در اختیار کشاورزان قرار می گیرد. منبع : خبرگزاری کار ایران    تاریخ : 8   شهریور   1388    شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات   

رئیس هیات مدیره اتحادیه صادرکنندگان میوه و تره بار و سبزی و صیفی و گل و نهال ایران در مراسم تقدیر از خود گفت: از دولت می خواهیم برای ماندن کشاورزان و روستاییان و حفظ تولید کشاورزی کشور در روستا حمایت کنند. به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، مسعود درویش در مراسم تقدیر از زحمات ایشان در محل اتاق بازرگانی ایران گفت: من که لحظات آخر عمرم را طی می کنم، اما خاطرم هست در جلسه ای که آقای نهاوندیان برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی گذاشته بودند، در آن جلسه مخالفت کردم که این امر برای ایران سم است و امروز هم یادآوری می کنم wto به درد ایران نمی خورد زیرا مملکتی که بهره پول در آن 25 تا 30 درصد باشد، نمی تواند تجارت رقیبانه داشته باشد. منبع : خبرگزاری فارس    تاریخ : 6   مرداد   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

او همان ابتدا، وقتی به عنوان وزیر معرفی شد از طریق یک برنامه تلویزیونی شماره همراه خود را اعلام کرد تا همه بخصوص کشاورزان براحتی با او تماس بگیرند. اما چندماهی از فعالیت وی نگذشته بود که تماس مستقیم مردم با وی به دست فراموشی سپرده شد و حتی نمایندگان رسانه های جمعی نیز برای انجام مصاحبه با وی با مشکل مواجه شدند.وی هنگامی که برنامه های خود رابرای اخذ رای اعتماد اعلام می کرد، قول داد علاوه بر پایداری در خودکفایی گندم در ذرت، جو، شکر و روغن خوراکی نیز به خودکفایی برسیم و قول داد تا پس از 2 سال قطع وابستگی را محقق نماید. منبع : جام جم آنلاین    تاریخ : 5   مرداد   1388    شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات   

کمی پایین تر از میدان ولیعصر در قلب پایتخت، ساختمان تابلوی وزارت بازرگانی به چشم می خورد؛ همان ساختمانی که اواخر هفته گذشته صدها تن از دامداران کشور در برابرش دست به تحصن زدند تا به واردات بی رویه شیر خشک اعتراض کنند. وزیر بازرگانی دیروز در دیدار با خبرنگاران و رسانه ها اعتراض دامداران را وارد ندانست و با افزایش قیمت شیر خام نیز مخالفت کرد. او از جمله وزرای دولت نهم است که به رغم چند بار طرح استیضاح نمایندگان همچنان به مسند وزارت تکیه زده و حتی هفته گذشته نامه تقدیر 172 نماینده مجلس را به مناسبت تنظیم بازار در نوروز سال جاری دریافت کرده است. منبع : روزنامه دنيای اقتصاد    تاریخ : 30   فروردین   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی