منابع طبیعی (نفت و گاز و معادن) و با تکیه بر صادرات، رونق تجارت خارجی و اعزام هیات های تجاری به سایر کشورها و توسعه صنعت توریسم موفق به حصول بازارهای صادراتی و به مرور رونق تجارت خارجی کشورش شد، به گونه ای که در حال حاضر آمارها ی منتشرشده نشان می دهد که صادرات ترکیه در یک سال منتهی به آوریل سال جاری با وجود بحران مالی جهانی به 113میلیارد و 358میلیون دلار رسید است و حال اینکه، در کشورمان برای رقم صادرات 20میلیارد دلاری جشن می گیریم.
ایران و ترکیه مشابهت های فرهنگی و اجتماعی بسیاری با یکدیگر دارند، با این تفاوت که ایران با وجود منابع سرشار طبیعی برای ماندگاری در بازارهای صادراتی با مشکلات فراوانی روبه رو است و ترکیه بدون وجود این منابع صرفا بر صادرات غیرنفتی تکیه دارد و شاهدیم که در این راه موفق نیز بوده است .
غضنفری در خصوص دلایل عقب ماندگی صادرات ایران نسبت به کشورهایی نظیر ترکیه گفت: اقدام موثری که ترک ها انجام دادند و ما از آن غافل بودیم این بود که آنها وزارتخانه متولی تجارت خارجی دارند. ترک ها از سال 1983 تصمیم گرفتند برای صادراتشان وقت و سرمایه بگذارند زیرا منبع درآمدی دیگری نداشتند.
وی با بیان اینکه در کشور ترکیه نهادی واحد با مسوولیت های یک وزارتخانه وظیفه رسیدگی به امور تجارت خارجی کشور را برعهده دارد، تصریح کرد: در کشورمان وزارت بازرگانی مسوولیت تنظیم بازار، تجارت داخلی و مسائل بازرگانی و تجارت خارجی را برعهده دارد، اما در ترکیه وزارتخانه ای، مسوول تجارت خارجی و تمام موضوعات مرتبط به تجارت اعم از صنعتی، گمرکی، سرمایه گذاری و تمام موضوعاتی که می تواند یک تجارت خارجی فعال را برایشان رقم بزند در این وزارتخانه بررسی می شود.
معاون وزیر بازرگانی با تاکید بر اینکه بعد از انقلاب تامین نیازهای داخلی توسط وزارت بازرگانی به یک مشکل تبدیل شده، اظهار داشت: ما مراکز تهیه و توزیع سیزده گانه را درست کردیم و این مسائل مقوله ذهنی دولت هایمان بود، اما ترک ها با تجارت خارجی اقدام به رونق تجاریشان کردند.
وی ادامه داد: تراز تجاری کشور ترکیه منفی است و به همین دلیل بخشی از منفی بودن تراز تجاری کشورشان را از طریق توریسم دنبال کردند. وی به تعاملات نزدیک ترکیه با اتحادیه اروپا اشاره کرد و گفت: ترکیه توانسته بازارهای خوبی از این کشورها بگیرد؛ هر چند با وجود بحران مالی جهانی بازارهایشان در حال از دست رفتن است، اما منظور این نیست که این کشور عملکرد مناسبی نداشته است. زیرا بحران مالی غرب را فراگرفته و ترک ها بسیار سعی کرده اند وارد بازارهای اروپایی با قیمت های نازل شوند. غضنفری با اشاره به پایین بودن قیمت تمام شده، حمایت سیستم بانکی و حمل ونقل ترکیه از تجارت خارجی اظهار داشت: علاوه بر آنچه به آن اشاره شد مردم و دولت ترکیه باور کردند که راه بقای شان، توسعه تجارت خارجی است و اتکای دیگری مثل ایران به نفت و گاز برای ترک ها وجود نداشت و ندارد. منابع سرشار طبیعی ما هیچ وقت به ما اجازه نداد که با واقعیت ها روبه رو شویم و پول نفت همیشه به عنوان تسهیل گر، شرایط سخت اقتصادی را برایمان آسان می کند.
وی با تاکید بر اینکه ترک ها با تمام وجودشان باور کردند که راه بقای شان توسعه و رونق صادرات و تجارت خارجی است، ادامه داد: به همین دلیل در مذاکراتشان پافشاری و تاکید می کنند و برای اینکه اقتصادشان آسیب نبیند در مذاکراتشان به خیلی از مسائلی که شاید برایشان خوشایند نیست، تن می دهند.
وی با بیان اینکه در یک جمع بندی کلی کشور ترکیه یک نگاه برون گرا را پیش از ما شروع کرده، تصریح کرد: طی سال هایی که ما به شدت نگران تامین بازار داخل بودیم، آنها نگاه برون گرایشان را شروع کردند و در حال حاضر نیز ادامه دارد و در حال حاضر با وقوع بحران مالی غرب، هیات های بزرگی را به سمت ایران، عربستان، کویت، عراق، سوریه، مصر و همه کشورها گسیل می کنند و دنبال بازارهای جدید هستند و به این باور رسیده اند که اگر مسیر توسعه تجارت خارجی را ادامه ندهند، دچار بحران اقتصادی و اجتماعی می شوند.
معاون وزیر بازرگانی با اشاره به اینکه ایران مسیر توسعه اش را از طریق صادرات غیرنفتی تعریف نکرده، خاطرنشان کرد: تکیه گاهی به اسم نفت و گاز و این طور منابع داشتیم که ترک ها نداشتند.
کشور ترکیه از نظر اجتماعی، فرهنگی ریشه های مشترکی با ما دارد و این کشور مدل قابل مقایسه خوبی است و از دلایل اصلی که کشور ترکیه در گذشته ای نه چندان دور کالاهای نه چندان مقبول کشورمان را به صورت قاچاق وارد کشورش می کرد و هم اکنون به یکی از رقبای اصلی ما تبدیل شده و در زمینه تجارت خارجی به سرعت در حال پیشی گرفتن از کشورمان است، توجه و تاکید این کشور برای حصول بازارهای صادراتی است.
صادرات ترکیه 75/33 درصد کاهش یافت
صادرات ترکیه به روند روبه نزول خود ادامه می دهد. به گزارش ایسنا، آمارهای منتشره نشان می دهند که صادرات ترکیه در ماه آوریل هر چند در مقایسه با ماه مارس سال جاری اندکی افزایش داشته است، ولی این میزان در ماه آوریل با 75/33 درصد کاهش نسبت به دوره مشابه سال گذشته میلادی به هفت میلیارد و 500 میلیون میلیارد دلار رسیده است که نشان از افت قابل توجهی در این بخش دارد. همچنین انقباض جدی در بازارهای سنتی صادرات ترکیه که از اکتبر سال گذشته تاثیر خود را به طور فزآینده ای در صادرات این کشور نشان داد و موجب افت بسیار شدید در صادرات ترکیه شد، در ماه مارس سال جاری روند افقی به خود گرفت، به طوری که در ماه آوریل گذشته منحنی صادرات اندکی صعود کرد.
ترکیه که از سال 1990 میلادی به بعد به ویژه در دوره پس از سال 2003 شتاب خیره کننده ای را در بخش صادرات گرفت ، صادراتش در سال گذشته به 132 میلیارد دلار رسید.
این کشور هدف 500 میلیارد دلاری را تا سال 2023 در صادرات دنبال می کند، ولی بحران مالی جهان و انقباض جدی در بازارهای سنتی ترکیه یعنی اروپا، از ماه اکتبر گذشته صادرات این کشور را در سراشیبی سقوط قرار داد، به طوری که صادرات ماهانه این کشور از 12 میلیارد دلار به زیر هشت میلیارد دلار افت کرد. بر اساس آمار مربوط به ماه آوریل سال جاری، صادرات این کشور با 75/33 درصد کاهش نسبت به آوریل سال گذشته به هفت میلیارد و 528 میلیون دلار رسید. در آوریل سال گذشته صادرات ترکیه برابر 11 میلیارد و 362 میلیون دلار و در ماه مارس سال جاری برابر هفت میلیارد و 127 میلیون دلار بود.
بر اساس همین آمار، صادرات ترکیه در چهار ماه اول سال جاری میلادی به 28 میلیارد و 512 میلیون دلار و صادرات یک ساله ترکیه منتهی به آوریل سال جاری نیز با 37/3 درصد کاهش به 113 میلیارد و 358 میلیون دلار رسید.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 19 اردیبهشت 1388 شاخه : تجارت و بازرگانی
