پویا دبیری مهر:تولید نوشابه "کانادا درای" در ایران پس از سه دهه دوباره از سر گرفته شد.شرکت نوشابه سازی "خوشگوار" که نوشابه ها "کوکاکول"ا را در ایران تولید می کند،پس از 30 سال عدم تولید کانادا درای،دوباره اقدام به تولید این نوشابه کرده است. شرکت مشهدی تولید کننده نوشابه گازدار آمریکایی با برند" کوکاکولا " که چندی پیش بر سر صهیونیستی بودن آن جنجال برپا شده بود،در تازه ترین حرکت خود اقدام به تولید نوشابه کانادا درای کرده است. کانادادرای در گذشته به نوشابه " زرد" مشهور بود و کوکاکولا به " مشکی "،اما نکته جالب اینکه شرکت مشهدی برند کانادا درای را با طعم کوکاکولا وارد بازار کرده است. تولید کانادا درای در ایران در حالی از سرگرفته شده است،که سال گذشته و بر اساس طرحی که در مجلس شورای اسلامی گذرانده شد مبنی بر تحریم کالاهای اسرائیلی،وزیر صنایع ایران موظف شد تکلیف نوشابه های کوکاکولا که از سوی شرکت خوشگوار مشهد تولید می شد را مشخص کند. شرکت خوشگوار مشهد نیز هرگونه ارتباط با رژیم صهیونیستی را تکذیب کرد و خلاف تولید نوشابه های کوکاکولا ثابت شد و قائله ختم شد. کانادا درای از کجا سر درآورد؟ کانادا درای نام نوشابه ای است که در سال 1890 توسط جان مک لاولین (john j. mclaughlin) تولید شد."جان مک لاولین" شیمیدان و داروشناس بود و توانست به وسیله سودا و طعم های طبیعی میوه جات این نوشابه را تولید کند. نخستین کارخانه نوشابه در ایران توسط "میرزا تونی" در تهران راه اندازی شد.پس از مدتی ورشکسته شد و کارخانه اش را فردی به نام "ساهاکیان" که بعدن سلطان نوشابه سازی ایران لقب گرفت،خرید.پس از چندی در ساری ،همدان ،ارومیه و تبریز نیز کارخانه هایی به راه افتاد. نوشابه های تولیدی،"کوکاکولا" ،"کانادا درای" و "فانتا" بود.پس از ساهاکیان،"حبیب ثابت پاسال" موسس "تلویزیون ایران" و صاحب امتیاز "پپسی کولا"،و "یزدی" صاحب کارخانه خوشگوار در استان خراسان به این صنعت روی آوردند. در آستانه انقلاب در ایران 28 کارخانه نوشابه سازی دایر بود که فعالیت اغلب آنها به غیر از کارخانه خوشگوار،متوقف شد. شرکت شمس که تولید کننده نوشابه های الکلی بود نیز ورشکسته اعلام شد.پس از آن صاحب خوشگوار مشهد آن را از اداره ورشکستگی به قیمت 500 میلیون خرید. یک بنیاد تعاونی فعال در کشور این کارخانه را به قیمت 700 میلیون از صاحب خوشگوار خرید که با آن ماالشعیر بسازد.اما در 1370 آن را به شرکت ملیکا [نخستین توزیع کننده کوکاکولا پس از انقلاب ]فروخت. کارخانه خوشگوار مشهد از سال 1336 کوکاکولا و فانتا را در استان خراسان تولید می کرد اما با ممنوع شدن واردات عصاره اصلی نوشابه به کشور در سال 36 این کارخانه از فرمول "دکتر سرمد" برای تولید و ساخت نوشابه استفاده کرد. رقابت دیرینه کولاکولا،پپسی و کانادا درای در 1886 کوکا کولا توسط "دکتر جان پمبرتون" که داروسازی آتلانتایی بود تولید شد و کتاب دار وی این نام را روی این مایع جادویی گذاشت.در 1887 "اسا کندلر" داروساز دیگری از این شهر ،این فرمول را به بهای 2300 دلار از پمبرتون خرید. اسا کندلر سبب شد تا کوکا کولا وجهه ای جهانی و سرمایه دارانه بیابد.در دهه های 1980 و 1990 جنگ کولا ها و درای روی داد.کانادا درای،پپسی کولا و کوکاکولا با هم نبرد می کردند. اما پپسی کولا و کانادا درای در کارولینای شمالی و در اواخر دهه های 1890 توسط داروسازی به نام "کالب برادهام" تولید شد.پپسی و کانادا درای نوشابه "فرانکوفون ها" در کانادا شد.کوکاکولا نماد آمریکا و جهانی شدن شد.اما پپسی با آن که در آمریکا تولید شده در روسیه شوروی و دوران جنگ سرد در کشور کمونیستی شوروی مورد اقبال قرار گرفت.
اما کوکاکولا و کانادا درای به عنوان دو برند مشهور و معتبر جهانی،دوباره در ایران به رقابت خواهند پرداخت.کانادا درای از عقبه سابقه تاریخی خود بهره می برد و کوکاکولا که بخش اعظمی از بازار نوشابه ایران را هم در اختیار دارد،به اعتبار و کیفیت خود می بالد.با گذشت زمان شاید روزهای خوشی در انتظار "کانادا درای" باشد.
منبع :خبر آنلاین تاریخ : 12 بهمن 1388 شاخه : تجارت و بازرگانی
